Pl / En / It / Fr
Projekty
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
imageees
METAMORPHOSE

Projekt "Przeobrażenie/ The Metamorphose" jest próbą zobrazowania pierwotnego modelu nieistniejącej cerkwi z wysiedlonej wsi Nieznajowa przez pryzmat zasady budowania kokonu  jedwabnika  morwowego. Zarówno budowa cerkwi jak i wytwarzanie jedwabiu jest niezwykle żmudnym procesem twórczym.

Jedwabnik ( Bombyx Mori) jako jedyny ze 150 tysięcy gatunków motyli został udomowiony przez człowieka. Jedna samica składa około 500 jajeczek wielkości główki od szpilki. Przechodzą one cztery linienia, zjadają 50 kg liści morwy dziennie. W piątym okresie wzrostu rosną nie z dnia na dzień ale z godziny na godzinę przybierając na wadze 10 tysięcy razy.

W porze budowy kokonu gąsienica staje się przeźroczysta, przestaje żerować a jej gruczoły przędne zaczynają produkować galaretowatą substancję, która twardnieje po zetknięciu z powietrzem. Poruszając głową 400 tysięcy razy obrzuca nić we wszystkich kierunkach. Po kilku godzinach widoczny jest zarys kokonu , po jednym dniu gąsienica znika za gęstym splotem, po trzech dniach kokon zostaje ukończony.   Jedwabnik spędzi tam kolejne 16 dni stając się  poczwarką, która rozpuści kokon specjalnym enzymem i wydostanie się na zewnątrz. Na koniec przeobrazi się w pięknego białego motyla, koniec procesu staje się początkiem następnego.

Wytrwarzanie jedwabiu przez kilka tysięcy lat było strzeżone tajemnicą. Sam proces trwał kilka miesięcy a w jego trakcie wyróżnieni przez cesarza hodowcy zobowiązani byli do zachowania czystości ciała i ducha. Do ich obowiązków należało okadzanie pomieszczeń ziołami, strzeżenie jedwabników, karmienie ich. Następnie namaczanie kokonów we wrzątku, rozwijanie nici i wytwarzanie tkanin. Podczas całego okresu wzrostu jedwabników zachowywano ciszę, podczas gdy tysiące ułożonych na tacach gąsienic wytwarzało hałas podobny do ulewy.

Obrzęd poświęcenia cerkwi jest konieczny dla jej istnienia, bez niego jest tylko budynkiem. Budowa nowej świątyni wykracza daleko poza jej ściany , jest obrazem nieba na ziemi. Wystrój nie zależy od indywidualnej kreacji artysty, wszystko tworzone jest według przykazów, począwszy od podziału architektonicznego a kończąc na ikonografii. Wszystko ma swoje znaczenie. Przestrzenne porządek uzupełniony jest „czasowym”, który zmienia się w zależności od sprawowanego nabożeństwa. Wszystkie obrzędy opisane są w Euchologionie.

Działanie projektowe polega na ukazaniu wstecznego procesu działania czasu-procesu zespolenia tego, co zostało zerwane i przywrócenia tego, co już nie istnieje.

Tysiące lat spowodowały, że jedwabniki nie są w stanie przetrwać bez obecności człowieka. Podobnie jak pamięć. Zatraciły zmysł wzroku i barwy ale posiadają  niezwykłą zdolność odczytywania przestrzeni,  w której się znajdują. Gdyby położyć je na kartce tkały by zupełnie płasko, potrzebują więc odniesienia w przestrzeni.

Co by było gdyby poukładać tysiące gąsienic na konturach kształtu cerkwi? Może w niedługim czasie odtworzyłyby bryłę, której już nie ma? Pamięć jest silniejsza od czasu , podobnie jak niepozorne włókno jedwabiu jest mocniejsze od włókna stalowego. 16 warstw jedwabiu jest w stanie zatrzymać pocisk. Może zatrzyma wspomnienie. Tak jak zaplata się nić tak cofa się czas…

 

Jak okiem sięgnąć panuje tu chwila.

Jedna z tych ziemskich chwil

Proszonych by trwały

"Chwila" - Wisława Szymborska

 

 

autorki: Anna Hanysz, Katarzyna Zielińska

 

Fotografie pochodzą ze zbiorów zdjęć archiwalnych Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz ze zbiorów zdjęć archiwalnych Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach oddz. Zagroda Maziarska w Łosiu

avatar
Katarzyna Zielińska, Anna Hanysz
Kraków
Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki
Plac Jana Matejki 13, Kraków, Polska
tel.: +48 12 632 13 31 | +48 12 632 48 96
www: asp.krakow.pl
e-mail: krakow@positivespace.pl
fb: positivespace
Przemyśl
Instytut Architektury Wnętrz PWSW
Ul. Tymona Terleckiego 6, 37-700 Przemyśl, Polska
tel.: +48 16 735 52 30 | +48 16 735 52 32
www: pwsw.pl/architektura-wnetrz
e-mail: krakow@positivespace.pl
fb: positivespace
Milan
Accademia delle belle Arti di Brera
Via Brera, 28, 20121 Milano, Włochy
tel.: 02 869551
www: accademiadibrera.milano.it
e-mail: krakow@positivespace.pl
fb: positivespace
Gent
Hogeschool Gent Koninklijke academie voor Schone Kunsten
Jozef Kluyskensstraat 2, 900 Gent, Belgia
+32 09 267 01 00
www: kask.be
e-mail: krakow@positivespace.pl
fb: positivespace
Strasburg
Lycee et CFA Le Corbusier
15, rue Lixenbuhl 67404 Illkirch-Graffenstaden
03 88 66 87 66
www: lyceelecorbusier.eu
e-mail: krakow@positivespace.pl
fb: positivespace
Paris
Paris


www:
e-mail:
fb: